Doğu Akdeniz bölgesindeki enerji, güvenlik ve deniz yetki alanları üzerindeki rekabet, son günlerde Kıbrıs merkezli yeni bir tartışmayı beraberinde getiriyor. Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) ile İsrail arasındaki sıkı ilişkiler, Türkiye’de ve güvenlik çevrelerinde dikkatle izleniyor. Rum yönetiminin İsrail ile savunma, istihbarat ve ekonomik işbirliği konularında yoğun temasları, adadaki mevcut siyasi dengeleri önemli ölçüde etkiliyor.
Son dönemlerde, İsrailli yatırımcıların Güney Kıbrıs’taki gayrimenkul alımlarındaki artış ve iki ülke arasındaki askerî iş birliklerinin genişlemesi, “Doğu Akdeniz’de yeni bir bloklaşma” yorumlarına yol açtı. Akademisyen Prof. Dr. Mehmet Hasgüler, Kıbrıs meselesinin Avrupa Birliği süreciyle birlikte uluslararası dengede farklı bir konuma taşındığını belirtti. Hasgüler, İsrail’in Kıbrıs üzerindeki etkisinin artmasının, sorunu yalnızca Türk-Yunan ekseninin dışına çıkardığını vurguladı.
Ayrıca, İsrail’in adada 2 bin 500 asker konuşlandırdığına dikkat çeken Hasgüler, bu durumun mevcut statükoya dair tartışmaları yeniden alevlendirdiğini ifade etti. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile GKRY lideri Nikos Christodoulides arasındaki yakın diyalogların savunma alanında yeni anlaşmalar getireceği bildiriliyor.
Müstafi Tümamiral Cihat Yaycı ise, gelişmelerin Türkiye için sadece diplomatik değil, aynı zamanda doğrudan güvenlik boyutunu da taşıdığını belirtti. Yaycı, Güney Kıbrıs’ın İsrail ile kurduğu askeri işbirliğinin, Doğu Akdeniz’de Türkiye’ye karşı yeni bir stratejik hat oluşturabileceğini ifade etti. Türkiye’nin garantör ülke konumuna dikkat çeken Yaycı, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin (KKTC) güvenliğinin Ankara için vazgeçilmez olduğunu belirterek, tek taraflı askerî adımların gerilimi artırabileceği konusunda uyarıda bulundu.
Güney Kıbrıs’ta İsrail vatandaşlarının taşınmaz satın alımının artması da tartışmaları körükledi. Uzmanlar, bu durumun bazı bölgelerde İsrailli nüfusun belirgin şekilde artmasına yol açtığını ve ilerleyen süreçte sosyal ve siyasi sonuçlar doğurabileceğini belirtiyor.
