Detaylı bilgi için imajbet adresini ziyaret edebilirsiniz.
Kabakulak, paramyxovirus grubuna ait bir virüsün neden olduğu, bezleri ve sinir sistemini etkileyen bulaşıcı bir hastalıktır. Bu hastalık, solunum yoluyla veya doğrudan temas yoluyla yayılabilmektedir. Genellikle çocukluk döneminde görülen kabakulak, yetişkinlerde daha ciddi belirtilerle seyreder. Hastalığın kuluçka süresi ortalama 16-18 gün olmakla birlikte, bu süre 12 ila 25 gün arasında değişiklik gösterebilir. En bulaşıcı dönem ise tükürük bezlerinin şişmesinden 1-2 gün önce başlamakta ve bu durum şişliğin devam ettiği 5 güne kadar sürmektedir.
Hastalığın başlangıcında ateş, baş ağrısı, iştahsızlık ve halsizlik gibi belirtiler ortaya çıkar. Ayrıca kulak bölgesinde ağrı da sıklıkla görülür ve çiğneme esnasında acı hissedilir. Parotis bezinde belirgin bir şişlik oluşur; ateş genellikle 1-6 gün arasında sürerken, ateşin düşmesiyle beraber çoğunlukla şişlik de kaybolur. Şişlik başlangıçta tek taraflıdır fakat her iki parotis bezinin aynı anda etkilenmesi de mümkündür. Bunun yanı sıra diğer tükürük bezlerinde de benzer şişlikler meydana gelebilir.
Kabakulak enfeksiyonu sırasında orşit (erkeklerde testis iltihabı) gibi komplikasyonlar gelişebilir. Orşit, kabakulakta en sık rastlanan klinik durumdur ve genellikle tek veya iki taraflı görülür. Özellikle ergenlik dönemindeki erkek çocuklarda sıklıkla karşılaşılırken, genelde ilk hafta içerisinde belirtiler ortaya çıkar. Bu durumda ateş, titreme, bulantı ve karın alt kısmında ağrı görülebilirken testisler de ağrılı ve şiş olabilir.
Her kabakulak vakası klasik semptomları göstermeyebilir; vakaların yaklaşık %30-40’ında belirti vermeyen enfeksiyonlar gözlemlenmektedir. Tanı koymak için serolojik testler ve virüs izolasyonu yapılırken her vaka için laboratuvar testi gerekmez. Eğer hastanın geçmişinde kabakulak teması varsa ve tükürük bezlerinde veya aseptik menenjit bulguları mevcutsa tanı klinik olarak konulabilir.
Korunma açısından aşılama büyük önem taşır ancak tek doz aşılama ile tam koruma sağlanamaz; bu hastalık salgınlar oluşturabilir. Ergenlik dönemi gençleri için kabakulak geçirme öyküsü yoksa veya aşı güvenliği sağlanamıyorsa bağışıklama önerilmektedir. Unutulmaması gereken en önemli nokta ise tükürük bezlerindeki şişmelerin yalnızca kabakulaktan kaynaklanmadığıdır; enterovirüsler ve sitomegalovirüs benzer klinik tablolar oluşturabilir. Parotis bezinin tek taraflı şişmesi durumunda ise tükürük bezi kanallarındaki tıkanmalar veya enfeksiyonlar düşünülmelidir.
Bu yazı sadece bu site için hazırlanacaktır: 19 Haziran 2026 tarafından Yusuf Arslan
Güncel erişim için imajbet giriş sayfasını inceleyebilirsiniz.
